sefaradların sesi yasmin levy

3 ocak tarihli radikalin kültür sanat kısmında okuduğum eray aytimur'un yazısından sonra, yasmin levynin hakettiği değeri görmesi beni mutlu etti..Yasmin Levy ile tanışıklığım ne zamana dayanıyor bilinmez ama tanıştığımdan beri sesinde adlandıramadığım birşey var ve bu durum dinlerken hissettiklerime de yansıyor..evet özetle sesinde acı, hüzün var ama tanımlarını ladino ve ispanyolca dillerinde yapıyor..sanırım adlandıramamamın sebebi bu..

Son albümü Sentir'le birlikte The Guardian’ın kendisine ‘dünya müziğinin yeni süperstarı’ unvanını vermesi de ayrı bir sevindirdi..Henüz son albümünü dinleyemedim çok da merak ediyorum ama sanırım temin edebileceğim kişiyi biliyorum :)

sefaradlar kimlermiş ve yasmin levynin onlarla nasıl bir bağlantısı varmış diye merak edenler için radikalde yayınlanan yazının bir kısmını aşağıya ekliyorum:

"Sefaradlar, 1492’de İspanya’dan sürgün edildikten sonra çoğunlukla Ortadoğu, Balkanlar ve Kuzey Afrika’ya göç etmiş bir topluluk. Antik İspanyolca ile birlikte Balkan dilleri, Arapça ve İbranice’den gelen sözcüklerin de eklenmesiyle günümüzde yaşatmaya çabaladıkları dillerine ise Ladino adı veriliyor, Ladinoca olarak da kullanılıyor. 1492 sürgünü sırasında Yasmin’in ailesi  de Türkiye’ye göçenlerden olduğu için babası Itzhak Levy, Manisa’nın İzmir’e çok yakın bir kasabasında dünyaya gelmiş. İzmir’de üç yıl ya şadıktan sonra ailesi Kudüs’e taşınan Itzhak Levy, burada Sefarad şarkılarını kaydetmeye başlamış. Dahası kaydettiği şarkıların sözlerini ve müziklerini deşifre ederek aşk şarkılarından ve ilahilerden oluşan çok sayıda kitap derlemiş. Babasının hayatını adadığı Sefarad şarkıları Yasmin için de çok önemli, çünkü  ‘göç yolları’ tersine dönmediği sürece Ladino dilinin de ancak kişisel çabalarla hayatta kalabildiğinin, o da farkında.."

sanırım yitik kültürleri yaşatmanın ve onlarla tanışmanın en güzel yolu müzik olsa gerek..

bu yazıda hoşuma giden diğer bir detay ise, Yasmin Levynin babasının da İzmirli olması..kan mı çekiyor artık :)

özetle, eğlenceli latin ezgilerini seviyorsanız, bu ezgilerin bir de acımtrak hallerini merak ediyorsanız ve sefaradlarla tanışmak istiyorsanız Yasmin Levy dinlemeniz tarafımca tavsiye olunur ;)

not: ilk albümü olan 'Romance and Yasmin' deki 'Yo en la Prizion' şarkısıyla, 'Mano Suave' albümünün tamamını, özellikle de geleneksel Sefarad şarkısının Yasmince yorumlandığı 'Irme Kero' şarkısını mutlaka dinlemelisiniz..